Op 17 april 2025 werd het dagboek van Helga Deen in de Gasfabriek in Deventer toegevoegd aan het Nederlands Memory of the World Register van Unesco. Helga, een jonge Joodse vrouw uit Tilburg, begon haar dagboek in juni 1943 na haar deportatie naar Kamp Vught. Ze was verliefd, ging naar school, maar haar leven werd bruut verstoord door de oorlog. Het dagboek is een zeldzame en authentieke getuigenis van haar ervaringen in het concentratiekamp, waarin ze haar wanhoop én liefde vastlegde.
Het belang van het dagboek
Sinds 1992 heeft Unesco het Internationale Memory of the World Register, en sinds drie jaar bestaat er ook een Nederlands Register. Het dagboek van Helga Deen werd toegevoegd aan deze collectie, die bijzondere documenten en erfgoed uit het Koninkrijk der Nederlanden bevat. Het dagboek, samen met persoonlijke brieven en items van Helga, maakt deel uit van de collectie van het Regionaal Archief Tilburg.
Het dagboek van Helga in Kamp Vught
Helga begon haar dagboek op 1 juni 1943, kort na haar aankomst in Kamp Vught. Het is geschreven in een scheikundeschrift, dat ze voor dit doel had meegenomen. Het dagboek is een document van liefde en verlangen, geschreven voor haar geliefde Kees van den Berg. Helga en Kees hadden afgesproken dat ze haar ervaringen zou vastleggen, wat ze deed met als aanhef ‘Liefste!’. Helaas eindigde het dagboek op 1 juli 1943, toen Helga en haar familie werden gedeporteerd naar Westerbork en later naar het vernietigingskamp Sobibor, waar ze op 16 juli 1943 werd vergast.
Een historisch document
Het dagboek is een bijzonder document, omdat het getuigt van het leven van een jonge vrouw in een concentratiekamp. Het werd uit Kamp Vught gesmokkeld en bewaard door Kees, die het tot zijn dood in een schooltas verstopte. Het dagboek werd in 2007 uitgegeven in boekvorm en was meteen een succes. De documenten zijn digitaal beschikbaar op de website van Regionaal Archief Tilburg.
Het dagboek in Regionaal Archief Tilburg
Het origineel van het dagboek is tijdelijk te zien in Regionaal Archief Tilburg als onderdeel van de Unesco-inschrijving. Op donderdag 24 april 2025 wordt het dagboek vertoond in de hal van het archief, en geïnteresseerden kunnen het daar bezichtigen van 10.00 tot 16.00 uur. Daarnaast kunnen de scans van het dagboek online worden bekeken.
