Bij het Regionaal Archief Tilburg wordt in maart 2026 een bijzonder historisch archiefstuk opnieuw uitgerold voor publiek: de indrukwekkende Kaart van Zijnen uit 1760. Deze enorme manuscriptkaart, met een formaat van maar liefst 345 bij 440 centimeter, laat de ontwikkeling zien van Tilburg en omgeving in de achttiende eeuw. Van 11 tot en met 13 maart krijgen bezoekers de unieke kans om dit uitzonderlijke document van dichtbij te bekijken.
Een unieke kaart uit 1760
De kaart werd in 1760 met de hand getekend door landmeter Diederik Zijnen in opdracht van Gijsbertus Steenbergensis, destijds eigenaar van de heerlijkheden Tilburg en Goirle. Het werk toont een groot gebied dat zich uitstrekt van Hilvarenbeek en Gilze tot Loon op Zand en zelfs een rand van Breda. Wegen, waterlopen en vennen zijn nauwkeurig weergegeven, waardoor de kaart een waardevolle bron vormt voor historisch onderzoek naar het landschap van toen.
Van kasteelkaart tot archiefstuk
Waarschijnlijk hing de kaart jarenlang in het kasteel van Steenbergensis, waar hij bezoekers liet zien hoe groot zijn grondgebied was. Na de verkoop van het kasteel in 1858 kwam de kaart via een Tilburgse notaris uiteindelijk terecht bij de gemeente en later in de collectie van het Regionaal Archief Tilburg. Vandaag de dag geldt het werk mogelijk als de grootste achttiende-eeuwse manuscriptkaart ter wereld en één van de grootste archiefstukken van Nederland.
Symposium en kijkdagen in maart 2026
Op 11 maart organiseert het Regionaal Archief Tilburg een symposium over cartografie met als thema De ontwikkeling van Tilburg in kaarten, 1760-2026. Op 12 en 13 maart zijn er kijkdagen tussen 10.00 en 16.00 uur, inclusief korte presentaties en rondleidingen langs historische kaarten. Bezoekers krijgen de zeldzame kans om het origineel van de Kaart van Zijnen te bekijken. Tip: neem een verrekijker mee om alle details goed te zien.
