Kunstwerk Sindroom is te vinden op het Transvaalplein in Tilburg en is ontworpen en gemaakt door Doreen Southwood in 2007.
In 2004 kwam de Stichting Lekoa Vaal met het initiatief om een kunstwerk te realiseren dat de stedenband die de gemeente Tilburg met de gemeente Lekoa Vaal in Zuid-Afrika visualiseerde. De toemalige commissie Kunst Openbare Ruimte in Tilburg heeft vervolgens een drietal Zuid Afrikaanse kunstenaars uitgenodigd om in Tilburg een tijd te verblijven en een ontwerp voor een kunstwerk in de wijk Oerle te maken.
Deze wijk werd uitgekozen vanwege de vele straten die namen uit de Nederlands/Zuid- Afrikaanse geschiedenis dragen. De Tilburgse kunstenaar Rob Moonen, die goede contacten had in Zuid-Afrika werd gevraagd de coördinatie van het project op zich te nemen.
Doreen Southwood, Willem Boshoff, Nicholas Hlobo werden voor 6 weken uitgenodigd, leerden Tilburg kennen en lieten zich voor hun ontwerp inspireren door de wijk Oerle. Doreen Southwood werd gekozen om haar ontwerp te realiseren.
Doreen werd tijdens haar verblijf in Tilburg geconfronteerd met de eendimensionale ‘waarheid’ die ze op school leerde over Zuid-Afrika en haar rebelse puberjaren waarin ze opgroeide als een blank Zuid-Afrikaans meisje. Ze had geleefd in een luchtbel van ontkenning. De Afrikaanse straatnamen in Oerle ervoer ze als een klap in haar gezicht. Deze ervaring heeft ze getransformeerd tot het kunstwerk Sindroom. Het Afrikaanse woord Sindroom refereert aan iets dat zich in je hoofd blijft herhalen. Een droom die steeds weer terugkomt en je dag bepaalt.
Als locatie voor haar kunstwerk koos Southwood het Transvaalplein. Het kunstwerk bestaat uit een speeltoestel met 2 schommels en een bronzen beeld van een meisje van 12 jaar dat ervoor staat. De zitjes van de schommels zijn gemaakt van autobanden, dezelfde zitjes als waar ze vroeger op zat toen ze klein was en waar tegelijkertijd mensen mee in brand gestoken werden in plaatsen als Sharpeville.
De schommels zijn statisch, ze hangen stil in de lucht. De zitjes zijn verschillend van grootte zodat het perspectief vervormd wordt. Op deze wijze verbeelden zij extreme emoties. Twee polariteiten die bestaan; de waarheid en de verdraaiing of vervorming van de waarheid. Het bronzen meisje wordt beschilderd zodat ze er fragieler uitziet, alsof ze van keramiek gemaakt is.
Dit kunstwerk laat een bevroren moment in de tijd zien. Wanneer de betovering verbroken wordt en alles weer gaat bewegen zou er een botsing plaats kunnen vinden tussen de objecten en het meisje zou beschadigd worden. De titel suggereert dat dit bevroren moment niet voorbij gaat maar onderdeel is van de realiteit van alledag.
Kunstenaar over Doreen Southwood
Kunstenaar Doreen Southwood is geboren in 1974 en is een Zuid-Afrikaanse kunstenaar, ontwerper en boetiekeigenaar. Bij het maken van haar kunst gebruikt een breed scala aan media. Southwood maakt sculpturen, objecten, prints, films en meer, die ze vaak baseert op persoonlijke ervaringen en zelfonderzoek. In 2003 werd Southwood uitgeroepen tot de algemene winnaar van de Brett Kebble Art Awards voor haar geschilderde bronzen sculptuur, “The Swimmer.”
