Ter herinnering aan Leo Hartogs: struikelsteen in Biezenmortel

Op 26 oktober 2024 werd in de Capucijnenstraat in Biezenmortel een struikelsteen gelegd ter herinnering aan Leo Hartogs. De steen herdenkt een leven getekend door vervolging, ontberingen en verlies, maar ook door moed en medemenselijkheid.

Het leven van Leo Hartogs en zijn gezin

Leo Hartogs leefde met zijn vrouw Helene en haar dochter Anni, afkomstig uit haar eerste huwelijk. Oorspronkelijk uit Duitsland gevlucht vanwege de toenemende jodenhaat, vonden zij aanvankelijk onderdak in Amsterdam. Later vestigde het gezin zich in Oss, waar Leo werkzaam was bij Zwanenberg.

Tijdens de oorlog werd het gezin door de bezetter gedwongen te verhuizen. Ze vonden onderdak bij de familie Van de Pas in Biezenmortel. Ondanks de hulp van lokale bewoners en de kapucijner paters moesten ze regelmatig vluchten voor razzia’s en controles. Uiteindelijk werden ze verraden en gearresteerd. Leo Hartogs overleed in het concentratiekamp Bergen-Belsen, kort voor de bevrijding. Zijn vrouw Helene overleefde het kamp en werd herenigd met haar dochter.

De betekenis van struikelstenen

De struikelsteen voor Leo Hartogs is een blijvend herinneringsteken. Deze kleine gedenkstenen, ontworpen door Günter Demnig, worden geplaatst in trottoirs of straatwerk. Ze bevatten de naam, geboortedatum en het lot van slachtoffers van de nazi-vervolging. Elke steen markeert een persoonlijk verhaal en nodigt voorbijgangers uit stil te staan bij de geschiedenis.

Een boodschap voor de toekomst

Struikelstenen, zoals die van Leo Hartogs, vormen een oproep om nooit te vergeten. Ze herinneren ons aan de gruwelen van discriminatie en haat, en inspireren ons om op te komen voor menselijkheid en rechtvaardigheid. Deze steen in Biezenmortel is niet alleen een eerbetoon aan Leo Hartogs, maar ook een waarschuwing en hoop voor toekomstige generaties.