Paleisring – Historische straat in het hart van Tilburg
De Paleisring is een straat in het centrum van Tilburg. Ze loopt vanaf het Piusplein, tegenover de Hoogvensestraat, in westelijke richting tot aan het Stadhuisplein, inclusief de parkeerterreinen nabij de bekende flat “De Katterug”. De straat is vernoemd naar het iconische paleis van koning Willem II, dat een centrale rol speelt in de geschiedenis van deze plek.
Herkomst en ontstaan van het paleis
Het paleis van koning Willem II werd gebouwd tussen 1847 en 1849 in neogotische stijl, naar aanwijzingen van de koning zelf. De bouwstijl was geïnspireerd op Engelse kastelen. De Tilburger Adriaan Goyarts (1811–1886) trad op als aannemer en voerde de bouw uit voor een bedrag van f 60.000.
De eerste steen werd op 13 augustus 1847 persoonlijk gelegd door koning Willem II. Het houten kalkbakje en de zilveren troffel die hij daarvoor gebruikte, worden nog altijd bewaard in het Regionaal Archief Tilburg. Helaas overleed de koning op 17 maart 1849, nog voordat hij zijn paleis kon betrekken.
Van leegstand tot schoolgebouw
Na jaren leegstand werd het paleis in 1864 door de erfgenamen van Willem II geschonken aan de gemeente Tilburg, op voorwaarde dat het gebouw zou worden ingericht als Rijks Hogere Burgerschool (HBS), die ook zijn naam moest dragen. Vanaf februari 1866 tot april 1934 fungeerde het paleis als schoolgebouw.
Een bijzondere leerling was Vincent van Gogh, die van 1866 tot 1868 les volgde aan deze HBS (> Vincent van Goghstraat).
Verbouwing tot stadhuis
Tussen 1934 en 1936 werd het gebouw ingrijpend verbouwd tot een representatief stadhuis, onder leiding van de Nijmeegse architect Oscar Leeuw (> Oscar Leeuwstraat). Op 1 augustus 1936 werd het paleis officieel geopend als paleis-raadhuis. Sindsdien is het gebouw een rijksmonument. In het trappenhuis zijn prachtige gebrandschilderde ramen van Joep Nicolas te bewonderen.
Naamsverandering en hedendaags gebruik
Van 1881 tot 1968 heette de straat vanaf het Willemsplein (waar nu de flat Katterug staat, bij het Koningsplein) tot aan de Bisschop Zwijsenstraat officieel de Paleisstraat. De naam werd later aangepast naar Paleisring, passend bij de moderne stadsontwikkeling.
Evenementen en sfeer
In de zomer is de Paleisring een belangrijk onderdeel van de Tilburgse kermis en wordt hier jaarlijks het Festival van het Levenslied georganiseerd. De straat is bovendien een levendig stukje stad, met aan de randen diverse horecagelegenheden die bijdragen aan de bruisende sfeer van het gebied.
