De ziekte van Parkinson is een degeneratieve aandoening van het centraal zenuwstelsel waarbij bepaalde hersencellen langzaam afsterven. Deze cellen produceren dopamine, een belangrijk stofje dat beweging en gedrag reguleert. Het tekort aan dopamine veroorzaakt klachten zoals tremoren (trillen), traagheid in beweging, spasmen en moeite met lopen. Naast motorische problemen kunnen ook gedrags- en cognitieve stoornissen optreden.
De symptomen van Parkinson ontwikkelen zich geleidelijk en worden in de loop van de tijd ernstiger. In de beginfase zijn trillen, stijfheid, traagheid en loopproblemen kenmerkend. Naarmate de ziekte vordert, kunnen problemen met denken, gedragsstoornissen en een verhoogde kans op dementie ontstaan. Ongeveer een derde van de patiënten krijgt te maken met depressie. De verzamelterm parkinsonisme wordt gebruikt voor aandoeningen die lijken op Parkinson, maar een ander verloop hebben en vaak minder goed reageren op medicijnen. Voorbeelden zijn Lewy Body Dementie, Vasculair parkinsonisme, Progressieve supranucleaire paralyse (PSP) en Multisysteem atrofie-parkinson.
De ziekte van Parkinson ontstaat meestal idiopathisch, oftewel de precieze oorzaak is onbekend. Waarschijnlijk spelen zowel genetische aanleg als omgevingsfactoren een rol. Familieleden van patiënten hebben een verhoogd risico. Blootstelling aan bepaalde pesticiden of eerder hoofdletsel verhoogt de kans op Parkinson, terwijl rokers en mensen die koffie of thee drinken geen verhoogd risico lijken te hebben.
Er is geen genezing voor Parkinson, maar symptomen kunnen worden behandeld met medicijnen zoals L-DOPA. Jaarlijks wordt op 11 april Wereld Parkinsondag georganiseerd om aandacht te vragen voor de ziekte en fondsen te werven voor onderzoek en ondersteuning van patiënten.
De ziekte is vernoemd naar James Parkinson (1755-1824), die de aandoening in 1817 beschreef in zijn essay On the Shaking Palsy. Later onderscheidde de Franse arts Jean-Martin Charcot Parkinson van andere bewegingsstoornissen zoals multiple sclerose.
