Jozef Maria Johannes (Jo) Coenen (Heerlen, 30 september 1949) is een gerenommeerd Nederlandse architect en stedenbouwkundige. Van 2000 tot 2004 bekleedde hij de functie van Rijksbouwmeester en staat hij bekend om zijn stedenbouwkundige visie en ontwerpen die de wisselwerking tussen gebouw en stad centraal stellen.
Coenen groeide op in Zuid-Limburg en studeerde in 1975 af als architect aan de Technische Universiteit Eindhoven. Na zijn afstuderen werkte hij kort bij Luigi Snozzi in Locarno en James Stirling in Düsseldorf, en enige tijd bij het bureau van Aldo van Eyck & Theo Bosch in Amsterdam. In 1979 opende hij zijn eerste architectenbureau in Eindhoven, dat later verhuisde naar Maastricht en nu bekendstaat als Jo Coenen Architects & Urbanists, met vestigingen in Amsterdam, Berlijn, Luxemburg, Zürich en Milaan. Coenen was daarnaast docent aan diverse academies voor bouwkunst en technische universiteiten in Nederland, Duitsland en Zwitserland.
Aanvankelijk realiseerde Coenen kleinschalige projecten, zoals de openbare bibliotheek in Heerlen (1983–1986), het stadskantoor in Delft (1984–1986) en een bankgebouw in Venlo (1984–1987). Zijn bekendheid groeide met grootschalige stedenbouwkundige projecten zoals het KNSM-eiland in Amsterdam, het Céramique-terrein en het Maas-Marktproject in Maastricht, en het Nederlands Architectuurinstituut in Rotterdam (thans Het Nieuwe Instituut, 1988–1993). Ook werkte hij aan het onderwijs- en cultuurcomplex Amare in Den Haag (2015–2021).
Coenens ontwerpen kenmerken zich door een duidelijke stedenbouwkundige oriëntatie en een ‘vriendelijk monumentalisme’. Hij legt nadruk op de inrichting van de openbare ruimte en streeft naar een samensmelting van nieuwe ontwerpen met de bestaande context. Hij pleit voor historisch besef, continuïteit en diepgang in de Nederlandse architectuur.
In 2021 presenteerde Coenen een plan voor de gedeeltelijke ondertunneling van de spoorzone in Maastricht, dat later werd aangepast voor een volledige ondertunneling. In 2024 droeg hij zijn complete archief over aan Het Nieuwe Instituut, waarbij een groot deel als langdurige bruikleen in Maastricht blijft.
Coenen ontving talrijke prijzen, waaronder de BNA-kubus (1995) en de ARC20 Oeuvre Award (2020), en werd in 2014 Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Hij is gehuwd, heeft een zoon en woont sinds 1989 in het centrum van Maastricht.
Zijn bureau werkte mee aan meer dan 750 projecten in Nederland, Duitsland, Frankrijk, Italië en Zwitserland, variërend van kleinschalige gebouwen tot grootschalige stedenbouwkundige plannen.