Een koninklijke onderscheiding, in de volksmond een ‘lintje’ genoemd, is een eerbetoon aan personen die zich op bijzondere wijze verdienstelijk hebben gemaakt voor de samenleving. Deze symbolische erkenning kan worden toegekend aan elke Nederlander, ook aan Nederlanders in het buitenland.
De belangrijkste koninklijke onderscheidingen vallen binnen drie ridderorden: de Militaire Willems-Orde, de Orde van de Nederlandse Leeuw en de Orde van Oranje-Nassau. Daarnaast bestaan er ook huisorden van het Koninklijk Huis, zoals de Huisorde van Oranje. Deze worden niet door de Nederlandse staat, maar door het koninklijk huis zelf toegekend.
In 1996 is het decoratiestelsel herzien, met nadruk op persoonlijke verdiensten voor de samenleving. Jaarlijks vindt rond Koningsdag de zogenaamde ‘lintjesregen’ plaats, waarbij honderden mensen worden onderscheiden. De uitreiking gebeurt vaak door de burgemeester in de woonplaats van de gedecoreerde.
Iedereen kan een ander voordragen voor een lintje via de burgemeester of gezaghebber. Een uitgebreide procedure volgt, waarbij het Kapittel voor de Civiele Orden een zwaarwegend advies geeft. De uiteindelijke beslissing wordt genomen door de minister, waarna de onderscheiding bij koninklijk besluit wordt verleend.
Naast de ridderorden kent Nederland ook diverse dapperheidsonderscheidingen, zoals het Verzetskruis, de Bronzen Leeuw en het Bronzen Kruis. Ook bestaan er reddingsmedailles, zoals de Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon en de Watersnoodmedaille, voor heldhaftig optreden bij rampen.
Het lintje verwijst naar het kleine stuk lint of rozet dat men draagt. De versierselen mogen alleen op formele gelegenheden worden gedragen. Na overlijden worden sommige onderscheidingen teruggestuurd naar de Kanselarij der Nederlandse Orden, tenzij ze in bruikleen worden behouden.