Tilburgers staan bekend als Kruiken of Kruikinnen, en tijdens carnaval wordt de stad omgedoopt tot Kruikenstad. De volledige, historische bijnaam voor een inwoner van Tilburg is echter Kruikenzeiker. Deze opvallende term gaat terug naar de tijd dat Tilburg nog een bloeiende textielstad was.
De naam ‘Kruikenzeiker’ is ontstaan in de periode waarin urine een belangrijk hulpmiddel was bij de bewerking van wol. Bij processen als het vollen, wassen en verven werd urine gebruikt vanwege de reinigende werking. Inwoners verzamelden hun urine in kruiken en leverden deze tegen betaling in bij de fabrieken. Hoewel dit gebruik met de komst van chemicaliën verdween, bleef de naam Kruikenzeiker hangen als eerbetoon aan het verleden.
In 1986 schonk de Carnavalsstichting Tilburg een bronzen beeldje van de Kruikenzeiker aan de stad. Dit 70 centimeter hoge beeld staat op het Radiopleintje, tussen de Heuvelstraat en Nieuwlandstraat. Het is gemodelleerd naar een arbeider van de schoenfabriek Nard de Beer en herinnert aan het arbeidersverleden van Tilburg.
Tijdens carnaval speelt de Kruikenzeiker een centrale rol. Op zaterdagmiddag wordt het beeld op het Stadsforum ceremonieel onthuld door de Prins, wat het officiële begin van het carnavalsfeest inluidt. Dinsdagnacht om 23.55 uur wordt het beeld weer van zijn sokkel gehaald tijdens een emotioneel afscheid, begeleid door het lied “Sebiet dan is het mèèrge”.
Oorspronkelijk was niet de zeiker, maar de kruik zelf het symbool van het Tilburgse carnaval. Pas na de vernieling van een levensgrote kruik in 1967 ontstond het idee voor het huidige beeld, dat in 1968 voor het eerst werd onthuld – en sindsdien onlosmakelijk verbonden is met de identiteit van Kruikenstad.