Prof. dr. Pieter Tops (1956) is een van Nederlands meest invloedrijke onderzoekers op het gebied van ondermijnende criminaliteit en lokaal bestuur. Als lector politie en openbaar bestuur aan de Politieacademie heeft hij een cruciale rol gespeeld in het zichtbaar maken van hoe de onderwereld in Nederland steeds nauwer verweven raakt met de bovenwereld.
Tops promoveerde in 1990 aan de Universiteit Leiden op zijn proefschrift over coalitievorming in Nederlandse gemeenten. In 2017 kreeg hij landelijke bekendheid met het boek De achterkant van Nederland, dat hij schreef met journalist Jan Tromp. Hierin onthult hij de verstrengeling van de onderwereld met de formele instituties van onze samenleving.
Een jaar later volgde Een ongetemde buurt, een gedetailleerd onderzoek naar de Vogeltjesbuurt in Tilburg, waarin ondernemerschap, armoede en criminaliteit samenkomen. Zijn werk geeft een indringend en soms ontluisterend beeld van de impact van georganiseerde misdaad op buurten en gemeenschappen.
Met het onderzoeksrapport Waar een klein land groot in kan zijn (2018) toonde Tops aan dat Nederland een wereldspeler is op het gebied van synthetische drugs. De jaarlijkse omzet van xtc- en speedproductie werd geraamd op 18,9 miljard euro. Dit rapport leidde tot veel maatschappelijke en politieke discussie over de rol van Nederland in de internationale drugshandel.
Op 4 juli 2025 werd Pieter Tops onderscheiden als Officier in de Orde van Oranje-Nassau. Burgemeester Theo Weterings overhandigde hem deze koninklijke onderscheiding vanwege zijn baanbrekende werk op het gebied van veiligheid, democratie en criminaliteitsbestrijding.
Pieter Tops blijft als onderzoeker, spreker en schrijver een toonaangevend geluid in het maatschappelijk debat over ondermijning en de weerbaarheid van de rechtsstaat.