De Nationale Postcode Loterij (NPL), opgericht in 1989, is een van de bekendste loterijen van Nederland. Het hoofdkantoor staat op de Zuidas in Amsterdam en de loterij maakt deel uit van de internationale Postcode Lottery Group. Novamedia is de bedenker en eigenaar van het concept en voert ook de directie over postcodelotterijen in onder meer Engeland, Zweden, Duitsland en Noorwegen.
De Postcode Loterij is opgericht met het ideaal om structureel geld te genereren voor goededoelenorganisaties die zich inzetten voor mens en natuur. Minimaal 40% van de opbrengst uit lotenverkoop gaat verplicht naar goede doelen. Sinds 1989 heeft de Postcode Loterij meer dan 8 miljard euro uitgekeerd. In 2023 bedroeg de opbrengst ruim 349 miljoen euro, verdeeld over 176 organisaties, waaronder UNICEF, Artsen zonder Grenzen, Oxfam Novib, het Wereld Natuur Fonds en VluchtelingenWerk Nederland. Ook Stichting DOEN, opgericht door de Postcode Loterij zelf, ontvangt een groot deel van de opbrengsten om groene, sociale en creatieve initiatieven te ondersteunen.
Een lot kost 15,50 euro per trekking, met 14 trekkingen per jaar. Extra opties zijn Plus en Premium, waarmee deelnemers kans maken op aanvullende prijzen. Er zijn geldprijzen, prijzen in natura en speciale trekkingen zoals de wekelijkse Straatprijs, waarbij alle deelnemers in de winnende postcode 25.000 euro per lot winnen en één deelnemer ook een BMW ontvangt. Daarnaast is er de maandelijkse SuperPostcodeprijs van 1 miljoen euro.
De bekendste prijs is de PostcodeKanjer, die jaarlijks op 1 januari wordt uitgereikt. In 2025 bedraagt deze prijs 59,7 miljoen euro, verdeeld onder deelnemers met de winnende postcode en wijkcode.
Naast kans op prijzen ontvangen deelnemers jaarlijks een Albert Heijn cadeaukaart ter waarde van 12,50 euro en een natuurboek, steeds met een ander thema. Daarbij organiseert de Postcode Loterij ook een natuurfotowedstrijd waarvan de winnende foto een plek krijgt op de website.
Zo combineert de Nationale Postcode Loterij kans op prijzen met structurele steun aan een breed scala aan goede doelen.